#ikeetzuidhollands

Oké, ik ga ‘m aan! Nog even snel mijn laatste slok macha thee naar binnen sippen en dan wordt het 10 dagen lokaal eten en drinken wat de pot schaft!

Hoe lokaal eet jij eigenlijk?

Van 5 t/m 15 oktober zijn alle Zuid-Hollanders uitgedaagd met #ikeetzuidhollands door de Provincie Zuid Holland en de Voedelfamilies. De bedoeling is dat je per product bijhoudt waar je eten vandaan komt, en dat je er dan voor probeert te zorgen dat zeker 80% van wat je eet uit de regio komt.

Waarom lokaal?

Lokaal eten is De Allersimpelste Oplossing voor het wereldvoedselvraagstuk. Als we allemaal lokaal eten, hoeft niemand meer “De Wereld te voeden“. Tegelijkertijd veegt ‘lokaal eten’ ook een heleboel milieuvraagstukken van tafel, omdat het bakken energie, brandstof en verpakking scheelt als we zoveel mogelijk via de korte keten doen.

Punt is: we eten het nauwelijks, dat lokale voer. De supermarkten liggen vol met producten die met het grootste gemak uit de hele wereld worden gehaald (en de biologische winkels trouwens ook). Tegelijkertijd lijkt de logistiek van lokale bevoorrading van kleine ondernemers soms een ontzettend gedoe en gepuzzel. Hierdoor zijn we in korte tijd gewend geraakt aan import als de ‘makkelijkste standaard’. Terwijl lokaal voedsel een exclusiviteit geworden is. Wie dat bewust wil veranderen, ziet pas hoe moeilijk dit is, en hoe tegennatuurlijk dit inmiddels bijna voelt – Zo mag ik zelf dan wel eens vinden dat ik een best-wel-bewuste-eter ben, qua voedselkilometers ben ik, zeker weten, één van de ergste.

Doordat ik niet meer ‘normaal eet’, vervang ik mijn tarwe op dit moment met exotische semigranen, de Zuid-Hollandse suikerbieten waar ze in de Hoekse Waard apetrots op zijn, heb ik van tafel geveegd voor dadels, kokosbloesem en rijstsiroop. En de dierlijke producten die ik laat staan, vervang ik door een hele rits ingrediënten die me door Aztekeekse krijgers uit het Amazoneregenwoud, Ethiopische marathonrenners, en andere helden uit verre oorden worden aangeraden.

En dat vind ik op dit moment ‘gewoon’…

– Ik beloof dan ook écht niet dat ik de challenge haal… Maar ik ga ‘m wél aan!

Waarom?

Bewustmaking

Ik ben in de eerste plaats gewoon benieuwd hoe erg het nou precies gesteld is met mij. Ik, als zelf-uitgeroepen verwend nest, wil wel eens cijfers zien. En ik wil ook weten hoe makkelijk (of moeilijk?) het nou is om lokale(re) keuzes te maken?

Afgelopen zaterdag ging ik naar de workshop De keuken van de Permacultuur van Suzanne Monnier, onze eigen stadsboerin in Den Haag, die zelf niet alleen “verantwoord teelt”, maar die zichzelf ook constant uitdaagt om volgens de permacultuurprincipes te eten. Tijdens het zuurkool maken met Suzanne, besefte ik opnieuw hoe makkelijk ik eigenlijk denk over producten als chiazaad, baobabpoeder, kokos, enzovoorts. Tegelijk vond ik Suzanne erg inspirerend in haar eigen morele afwegingen over voeding… en als je dan vervolgens een workshop verlaat met het gevoel “Dat zouden meer mensen moeten doen!” heb je natuurlijk al een call to action te pakken, die je haast niet meer kan negeren, dus…

De bezem erdoor!

Gelukkig heb ik op dat moment al een groentepakket van Lekker Nassuh in huis. Dat is trouwens dé plek in Den Haag, waar je moet zijn als je biologisch én lokaal wilt eten. Die zondag ben ik met twee vriendinnetjes naar De Olmenhorst geweest om daar zelf appels te plukken, die inmiddels bijna allemaal in mijn nieuwe favoriete appeltaart zitten (& hier heb ik ook een voorraad van mijn lievelingsperen Doyene de Comice vandaan!).

En: nee…. dat De Olmenhorst nét over de grens ligt en dus in Noord Holland, in plaats van Zuid…. Daar gaan we niet moeilijk over doen.

Dicht bij huis

Het lijkt een open deur, maar wie lokaal wil eten, begint zo dicht mogelijk bij huis. Wie zelf een moestuin heeft (en/of een eetbaar balkon/windowfarm etc) die loopt al een heel stuk voor. Zo kon ik bijvoorbeeld wat druiven en groenten eten uit eigen tuin, ik had nog kruiden uit de windowfarm en de hazelnoten liggen gewoon op de stoep voor mijn huis.

Lokale schatten

Verder bestaat er in Zuid Holland een steeds groter wordend assortiment aan ‘lokale schatten’. Gelukkig is niet alles hiervan vlees of zuivel of bier en zitten hier ook dingen tussen die ik wél eet.

Tijdens De Oogstdag, die de Provincie Zuid Holland na afloop van de 80-20 challenge organiseerde, waren veel van deze producten vertegenwoordigd op een lokale Oogstmarkt, naast het Provinciehuis.

Een van de mooiste ontdekkingen die ik tijdens de challenge deed, was die van de Haagse Zwammensoep (van onze eigen Haagse Zwam) die de Vegetarische Snackbar maakt. (Tegenover Hollands Spoor.) Dat is nog eens lekker ‘terug in Den Haag’ komen!

Onmogelijke challenge?

Buiten deze mooie kleine vondsten, was dit een vrij onmogelijke challenge.

  • Om bij te houden hoeveel je lokaal eet ten opzichte van niet-lokaal, mag je er bijna een dagtaak bijnemen in de administratie.
  • Op sommige producten die je koopt, staat helemaal niet vermeld waar het vandaan komt. NL-BIO mag van SKAL op een pak staan, zodra het in Nederland is geproduceerd, óf verpakt, óf geëtiketteerd. En als het land van herkomst dan verder wordt weggelaten, schept dit op zijn minst een verkeerde indruk.
  • Veel producten bestaan uit samengestelde ingrediënten waarvan een deel uit de EU komt, een deel van buiten de EU, en misschien zelfs een deel uit Nederland.
  • Van sommige samengestelde producten (bv een sausje uit een pot) noteer je alleen de herkomst volgens het etiket. Dit geeft dan geen goed beeld van de herkomst van alle losse ingrediënten.
  • Van andere samengestelde producten (bv een zelfgemaakte saus) noteer je de herkomst van alle ingrediënten op zich. Dit geeft dan een vertekend beeld ten opzichte van de saus-in-pot.

Uitslag

Voor mij persoonlijk was dit de uitslag van de 80-20 challenge (maar zoals gezegd: de cijfers zijn dus gekleurd en soms ook ingevuld naar beste weten.)

– 70% van wat ik eet, kán lokaal worden gekweekt
– 30% hiervan is daadwerkelijk lokaal gekweekt
– Slechts 3% van mijn eten, dat niet uit Zuid Holland komt, komt ten minste uit Nederland
– 38% van het eten (dat dus lokaal gekweekt kán worden) komt uit Europa
-30% van wat ik eet komt van buiten Europa

Foto: Voedselfamilies Zuid-Holland

Conclusies van de uitdagers

Tijdens de Oogstdag op het provinciedag waren verschillende geluiden te horen naar aanleiding van de 80-20 challenge:

  • Het gros van de consumenten is nog helemaal niet met lokaal voedsel bezig. Tegelijk is de aantrekkelijkheid van lokale producten (bv in een supermarkt, of bv bij oogstdagen) vanzelf ongelofelijk groot omdat iedereen het nou eenmaal leuk vindt om iets lokaals te eten/cadeau te geven. Naar lokaal voedsel is dus eigenlijk standaard meer vraag dan aanbod.
  • De initiatieven en initiatiefnemers die er zijn, hebben succes en werken aanstekelijk. (Zoals Lekker Nassuh, Rechtstreex, Fietsenvoormijneten.)
  • De transitie gaat nog wel ontzéttend traag.
  • Wat we nu vooral produceren is een heleboel eenheidsworst. Die eenheidsworst is gedoemd om vervolgens een prijsconcurrentie met elkaar aan te gaan. Willen we meer lokaal produceren, dan zouden de producenten sterker moeten differentiëren. (Dus wie gaat er in Zuid Holland mijn haver, amandelen, walnoten, hazelnoten lijnzaad, hennepzaad, zonnebloempitten, pompoenpitten, mais, bonen en linzen produceren?)
  • Voor veel transitiemodellen staat op dit moment de regelgeving in de weg. Er wordt gezocht naar creatieve juristen om die te helpen veranderen.
  • Om de transitie door te zetten zouden kleine initiatieven systematischer moeten gaan werken en meer samenwerken, hun kennis en netwerken meer delen, etc.
  • De vraag die er nu ligt is “willen de duurzame voedselproducenten alternatief blijven?” Of juist “de nieuwe norm” worden?-  In het laatste geval zijn ook vervolgstappen wenselijk waarbij producenten op de stoelen van bestuurders gaan zitten, etc.
  • Het zou te gek zijn als er wekelijks een lokale voedselmarkt wordt gehouden.

The challenge goes on!

Inmiddels hebben de Provincie Zuid Holland en verschillende maatschappelijke organisaties de ambitie van De Voedselfamilies overgenomen om het voedselsysteem de komende jaren radicaal om te gooien: in 2036 moet 80% van het voedsel lokaal en duurzaam geproduceerd worden. (Zie aankondiging persconferentie op 6 december a.s.)

Ook uitgedaagd?

Of wil je meer van weten van lokaal voedsel in Zuid Holland? Hou dan vooral de Voedselfamilies Zuid Holland in de gaten..

 



Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *